Weten

Het Google-effect

hindsight, geheugenNaast denkfouten die we maken in onze communicatie met anderen en in het nemen van beslissingen is er nog een categorie die het denken beïnvloedt: de manier waarop we onze herinneringen vormen en vasthouden. Anders dan wij menen is ons geheugen nogal feilbaar. We vergeten details van gebeurtenissen we hebben meegemaakt, soms zelfs de hele gebeurtenis. En aan de andere kant kleuren we details en gebeurtenissen in. Misschien valt met enig inzicht in de fouten die we kunnen maken de betrouwbaarheid van ons geheugen te vergroten.

Opmerkelijkheids-effect

Als u op straat een gele draak ziet met een smoking aan, dan zult u zich dat altijd herinneren, toch? Opmerkelijke, ongebruikelijke situaties onthouden we beter dan ‘gewone’. Het is onduidelijk of dit komt doordat we bizarre gebeurtenissen beter opslaan of dat we ze beter uit het geheugen kunnen terughalen.

Het is onschadelijk om unieke evenementen en details te onthouden. Onze hersenen zouden anders overbelast raken als we ons alle, ook irrelevante details van dagelijkse situaties zouden blijven herinneren. Als u dat liever wel wilt doen, kunt u beter foto’s maken of een dagboek bijhouden.

We kleuren onze beslissing achteraf in

Deze denkfout laat ons – met terugwerkende kracht – denken dat onze beslissing gebaseerd was op de juiste informatie, ook al was dat in werkelijkheid niet het geval. We kennen achteraf positieve kenmerken toe aan onze keuzes. Dat is een probleem, omdat die ‘werkwijze’ ook weer onze toekomstige keuzes beïnvloedt. Onze herinnering is echter selectief en niet representatief. Daardoor kunnen we meerdere malen slechte beslissingen nemen. Als we voor de 2de keer hetzelfde merk auto kopen, negeren we bijvoorbeeld het feit dat het eerste exemplaar hoge onderhoudskosten had. Of u kiest ervoor met de auto te gaan, omdat u zich herinnert dat de trein 2 keer vertraging had (en niet de talloze keren dat de trein wel op tijd reed).

Dergelijke ‘vervorming’ van herinneringen is te voorkomen door nog eens goed na te denken over de verschillende redenen waarom u een bepaalde keuze maakt. Is het mogelijk dat we een beslissing als de juiste kwalificeren omdat deze ons een goed gevoel geeft?

Consistentiefout

Iedereen ziet zichzelf graag als een rationele, consistente denker. Dat is waar deze denkfout binnensluipt. We nemen aan dat onze opvattingen niet veranderen, terwijl dat in feite wel gebeurt. In de politicologie is daar al veel onderzoek naar gedaan: over een periode van tien jaar blijkt dan dat politieke meningen van de onderzochte groep deelnemers was veranderd, soms zonder dat zij het zelf in de gaten hadden.

Realiseer u dat het normaal is om een ​​persoonlijke draai te geven aan dingen en dat onze meningen evolueren. Een eenvoudige test om te zien of uw opvattingen en overtuigingen consistent blijven of veranderen: schrijf ze op en kijk er over een paar jaar nog eens naar.

Egocentrisch

Zoals zoveel vooroordelen komt deze denkfout voort uit onze neiging om positief over onszelf te oordelen. We ervaren onze rol in gebeurtenissen als positiever dan die in realiteit was. Mensen luisteren niet graag naar de andere mening of het advies van een ander. Bij twijfel herinneren we ons een versie die onszelf er beter uit laat komen, we denken het zelf beter te weten. Daarom heeft het niet veel zin om tegen een puber te zeggen dat je uit ervaring weet dat … Ook de feiten kleuren we in: we herinneren ons bijvoorbeeld dat we na 2 maal ons rijexamen haalden, terwijl dat toch echt na 3 maal was. Het geeft ons een wat scheefgetrokken zelfbewustzijn.

Hoe het te vermijden? Controleer of u misschien uw rol en bijdrage opblaast om uw eigen ego tevreden te stellen. Geen zorgen, u blijft nog steeds geweldig!

Google Effect

Een actuele denkfout. Het Google-effect is de neiging om informatie te vergeten die we gemakkelijk online denken te kunnen vinden. Vandaar de naam. Het wordt ook digitaal geheugenverlies (amnesie) genoemd. Uit onderzoek blijkt dat mensen bijvoorbeeld beter trivia onthouden waarvan wordt vermeld dat die niet gemakkelijk kan worden gevonden dan trivia die kan worden gegoocheld. Hetzelfde onderzoek toont aan dat informatie die we lezen terwijl we offline zijn, meestal beter wordt herinnerd. Het is dus slim om belangrijke dingen te downloaden of af te drukken voordat u ze bestudeert en niet afhankelijk te worden van online zoeken.

Achteraf kun je een koe …

Deze denkfout , ook wel ‘Hindsight bias’ genoemd, beschrijft onze neiging om gebeurtenissen in het verleden als een logisch effect te zien, meer voorspelbaar dan in werkelijkheid het geval was. Hoewel het vaak moeilijk of onmogelijk is om bepaalde dingen daadwerkelijk te voorspellen, krijgen we na afloop een ‘zie je wel, ik wist het al die tijd al’-gevoel. Dit leidt ertoe dat we onze eigen mogelijkheden en die van anderen systematisch verkeerd inschatten. Historici overschatten dan bijvoorbeeld de kans dat ze de uitkomst van een oorlog juist kunnen voorspellen. Hetzelfde geldt de resultaten van (medisch) onderzoek.

Achteraf-gelijk-krijgen kan weliswaar positief zijn voor ons zelfvertrouwen, maar beïnvloedt ons rationele denken negatief. Door notities bij te houden en openbaar te maken kunnen we de feitelijke besluitvorming volgen en slechte beslissingen voorkomen.

Positiviteitseffect

Dit vooroordeel komt naar boven als we anderen beoordelen. Voor mensen die we leuk vinden, hebben we de neiging om negatief gedrag toe te schrijven aan situaties en positief gedrag aan hun karakter. Voor mensen die we niet leuk vinden, is het andersom. Niet erg eerlijk en ook niet objectief. Als we bijvoorbeeld zien dat een goede vriend iemand slaat, nemen we gemakkelijk aan dat het slachtoffer het wel zal hebben uitgelokt of de agressie aan zich zelf te danken heeft.

Het is heel erg lastig om deze denkfout te voorkomen. Een goede strategie is om te proberen beide kanten van een verhaal onafhankelijk van elkaar te horen en de motieven van elke partij te checken voordat u oordeelt.

Roze bril-denken

Zoals de naam al aangeeft, zorgt deze vooringenomenheid ervoor dat we ons gebeurtenissen uit het verleden als veel mooier en positiever herinneren. Het effect is sterker bij alledaagse gebeurtenissen, omdat we kleine irritaties gemakkelijk vergeten. We negeren de negatieve aspecten en eindigen met het dragen van een roze bril. Het effect wordt iets sterker in de tijd: direct na een gebeurtenis beoordelen we deze negatiever dan enkele maanden daarna. Deze denkfout is eveneens op een bijna journalistieke wijze te verkleinen: maak notities en vraag anderen naar hun herinnering. En ach, een roze bril heeft zo haar charmante kanten…

Spotlight-effect

We denken dat andere mensen meer op ons letten dan ze in werkelijkheid doen. We overschatten ons effect op anderen nogal dramatisch. We hebben het gevoel dat anderen ons uiterlijk en ons gedrag intens evalueren, terwijl het vaak helemaal niet waar is. We voelen ons in de schijnwerpers staan. Als u bijvoorbeeld een vlek op uw trui heeft, denkt u dat de hele wereld dat ziet. In werkelijkheid staat iedereen in zijn eigen middelpunt van aandacht. (Moeilijk te geloven? Probeer eens te bedenken welke kleur schoenen uw collega twee dagen geleden aan had.)

Vatbaarheid

Dit is onze neiging om ideeën over te nemen die door iemand worden gesuggereerd en deze als onze eigen, echte herinneringen te adopteren. Als gevolg hiervan zijn we geneigd om de aanbevelingen van anderen te accepteren, in positieve of negatieve zin. Ons brein neemt plausibele informatie over en vult eventuele gaten eenvoudig op. Politiemensen kunnen bijvoorbeeld de herinneringen van getuigen ongewild, maar onjuist beïnvloeden door suggestieve vragen te stellen.

Het goede nieuws is dat onze vatbaarheid voor suggesties afneemt met het ouder worden. Sommige onderzoeken tonen echter ook aan dat hoge vatbaarheid tot een lager zelfbeeld kan leiden. Misschien kunt u dus maar beter blijven denken dat u een olifantengeheugen heeft.

Trefwoord
Onbeperkt Tijdschriften lezen

Nieuwsbrief ontvangen?

Blijf op de hoogte van de laatste Upside berichten.


Advertentie

  • Cadeauwinkel
  • Samoon NL 300x250