Weten

Berichten uit de blauwe zone (1)

In 1960 was de gemiddelde levensverwachting van de mens wereldwijd slechts 53 jaar. Vandaag de dag is dat 72. Mannen die nu 65 jaar zijn, hebben gemiddeld nog 19 jaar te leven, vrouwen zelfs 21. En dan zijn er nog de uitschieters, de mensen die de grenzen van het menselijk bestaan ‘​​oprekken’. De mensen die 90, 95, 100 worden.

Sommigen leven nog langer – de oudste nog in de negentiende eeuw geboren persoon leefde tot 2017. Wat onderscheidt deze mensen van elkaar? Is het dieet? Woonplek? Leefstijl? Iets mysterieus? Zoals zo vaak het geval lijkt te zijn is houding (‘attitude’) een belangrijke voorspeller.

Langer leven

Het voorspellen van de levensduur is een weinig exacte wetenschap, omdat er veel factoren zijn die het kunnen beïnvloeden, waaronder genetica, dieet, hobby’s en locatie. In een nieuwe studie gepubliceerd in ‘International Psychogeriatrics’, reisden onderzoekers naar Cilento in Italië, een plaats die niet officieel tot een van de Blauwe Zones* behoort. Eén op de tien inwoners is hier meer dan 100 jaar oud. In vergelijking: honderdjarigen vormden in 2010 slechts 0,02% van de bevolking van de Verenigde Staten. Er is duidelijk iets bijzonders aan Cilento, en de onderzoekers wilden ontdekken wat de meest bejaarde ouderen daar delen, afgezien van hun jongere buren.

De studie richtte zich op de psychologische gesteldheid van 29 personen in de leeftijd tussen 90 en 101, en 51 van hun verwanten in de leeftijd tussen 51 en 75. Deze deelnemers werden geselecteerd als onderdeel van een breder onderzoek naar verouderingsprocessen in de omgeving (‘Cilento Aging Outcomes’ of CIAO-studie). De onderzoekers evalueerden elk van die deelnemers op hun fysieke en mentale gezondheid met behulp van zelfbeoordeling, observaties door artsen en de opvattingen van hun vrienden en familie. Toen ze de oudere generatie met de jongere vergeleken, stuitten ze op een aantal fascinerende resultaten.

“Het is niet nodig om ooit met pensioen te gaan, maar als het moet, dan veel later dan met 65”

Wat de onderzoekers verbaasde, was dat er op oudere leeftijd geen groot verband was tussen fysiek welzijn en mentaal welbevinden. Terwijl de 51- tot 75-jarigen beter presteerden qua lichamelijke gezondheid, scoorden de 90-plussers en honderdplussers beter op zelfvertrouwen, besluitvorming en mentaal welzijn. De mentale krachten die het sterkst werden uitgedrukt door de groep van 90+, kwamen neer op een paar positieve denkpatronen.

Gewoonten van honderdjarigen

Voor bewoners van Cilento was een langere levensduur sterk gecorreleerd met mentale gesteldheid. Veerkracht (het geloof dat je de obstakels kunt overkomen ​​die je tegenkomt) was daarvan de belangrijkste, gevolgd door optimisme (de overtuiging dat dingen over het algemeen goed zullen gaan). Goede relaties waren ook belangrijk, wat ook sterk gecorreleerd is aan algeheel geluk. Over het algemeen waren familie-, gemeenschaps- en religieuze verbanden in Cilento sterk. Een factor die uniek leek in deze specifieke regio, was liefde voor het land, wat gezien kon worden als een uitloper van de positieve gemeenschapsrelaties. Maar de meest opvallende factor, ook waargenomen bij langlevende mensen elders in de wereld bleek de wil om te blijven werken.

‘Het is niet nodig om ooit met pensioen te gaan, maar als het moet, dan veel later dan met 65’, zei de toen 97-jarige arts Shigeaki Hinohara in 2009. Hij stierf in 2016 op 105-jarige leeftijd, maar hij bleef tot een paar maanden voor zijn dood 18 uur per dag werken.

En in februari 2018 overleed Nico van Hasselt (93), de oudste praktiserende huisarts van Nederland. Hij was ruim zestig jaar huisarts in Amsterdam.

En niet alleen in Italië of Japan is werkzaam zijn gekoppeld aan een langer leven. In de Verenigde Staten bleek dat uitstel van het pensioen tot de leeftijd van 66 jaar- in plaats van met 65 – voldoende om de kans op overlijden met maar liefst 11% te verkleinen. Dus: als je langer wilt leven, moet je misschien een wat later met pensioen dan gebruikelijk.

Eén op de tien werkt door

Als het werk fysiek niet te zwaar is, is doorwerken juist heel gezond, wijst onderzoek uit. U bent geen uitzondering als u niet reikhalzend uitkijkt naar uw pensioen. Naar schatting één op de tien gepensioneerden weigert te stoppen. Zij hebben een laag of zeer hoog inkomen. De meesten werken door in deeltijd: gemiddeld 18 uur per week.

De motieven lopen uiteen. Veel hoger-opgeleiden werken door uit bevlogenheid en interesse. Het kan ook zijn dat u nog wat jaren aan uw werkende leven vastplakt omdat u het financieel anders niet redt. U hebt bijvoorbeeld niet voldoende pensioen opgebouwd tijdens uw werkende leven of bent veel geld kwijt aan persoonlijke problemen, zoals een echtscheiding of onverkoopbaar huis. Ook lang niet alle zzp’ers kunnen het zich veroorloven te stoppen met werken als zij 66 zijn geworden.

Sinds 2016 is het voor de meeste beroepsgroepen makkelijker geworden om door te werken. In dat jaar is namelijk de wet van kracht geworden die het voor werkgevers aantrekkelijker maakt om AOW’ers langer in dienst te houden. Mocht uw werkgever toch onverhoopt afscheid van u willen nemen als u de pensioenleeftijd hebt bereikt, dan kunt u altijd nog zzp’er worden. U bent nooit te oud om te gaan ondernemen.

*) Blue Zones ofwel ‘Blauwe gebieden’ zijn gebieden in de wereld waar gewoonlijk mensen langer, gezonder en gelukkiger leven dan elders. Hiertoe horen  Sardinie (Italie), Okinawa (Japan), Loma LInda (Californie), Ikaria (Griekenland) en Nocoya (Costa Rica).

Lees meer in: Buettner, Dan: ‘De blue zones-methode’

Onbeperkt Tijdschriften lezen

Nieuwsbrief ontvangen?

Blijf op de hoogte van de laatste Upside berichten.


Advertentie

  • Cadeauwinkel
  • Samoon NL 300x250