Weten

Columbus ontdekte Amerika – en nog 25 andere fabels

feit, fabel, mythe

  1. ‘We gebruiken slechts 10% van onze hersencapaciteit’. Ook al is een kleine meerderheid van de neuronen actief ‘aan het werk’, de andere vervullen op dat moment ook belangrijke taken.
  2. ‘Vaccinaties veroorzaken autisme’. Dit is niet het geval. Hoewel (slecht) onderzoek een verband claimde, hebben herhaalstudies dit verband niet aangetoond. Het oorspronkelijke onderzoek is daarop ingetrokken.
  3. ‘Geen seks voor de wedstrijd’. Er is geen wetenschappelijk bewijs dat seks vlak voor een sportwedstrijd de prestatie benadeelt. In feite kan het het testosteron-niveau verhogen, wat mogelijk juist helpt om beter te presteren.
  4. ‘Je moet slaapwandelaars nooit wakker maken’. Slaapwandelaars kunnen weliswaar in de war zijn als je ze wekt, maar dat is niet schadelijk. Als je ze niet wakker maakt kunnen ze echter wel hun evenwicht verliezen en vallen.
  5. ‘Scheren maakt haren dikker’. Door te scheren wordt de haargroei niet gestimuleerd, en worden haren ook niet dikker of donkerder. Door het scheren worden de haarpunten afgeknipt, wat een ruw gevoel geeft.
  6. ‘De linker en rechter hersenhelft zijn gescheiden’. Cognitieve vaardigheden zijn niet strikt gescheiden gelokaliseerd in een of de andere kant van het brein. Wel is het zo dat als een deel op jonge leeftijd beschadigd raakt de andere helft de taken kan overnemen.
  7. ‘Van padden krijg je wratten’. Mensen kunnen geen wratten krijgen van padden of andere dieren. In werkelijkheid zijn de buitjes op een pad neigen wratten. Wratten bij menen worden veroorzaakt door het papillomavirus
  8. ‘Stieren regeren op een rode lap’. Stieren worden niet woedend door de rode lap van een stierenvechter. Vee ziet zwart-wit (dichromaat). Ze reageren dus niet op rood, maar op de bedreiging die van de matador uitgaat.
  9. ‘Vleermuizen zijn blind’. Nee, dat zijn ze niet. Terwijl ongeveer 70% van de vleermuissoorten, vooral de kleinere, echolocatie gebruiken om hun weg te vinden, hebben alle vleermuizen ogen en gezichtsvermogen.
  10. ‘Een kikker springt uit kokend water, maar ze blijven zitten als koud water langzaam wordt verhit’. Kikkers gaan direct dood als ze in een pan heet water worden gegooid. Ze springen er niet uit. Kikkers zullen uit water proberen te springen als dit langzaam wordt verhit en een voor hen kritische grens bereikt.
  11. ‘Bij de wolven is de alfa-wolf de baas’. Er bestaat niet zoiets als een alfa in een roedel wolven. Wolven leven als een familie, zonder rangorde. De ouders zijn de baas, er zijn geen gevechten om de toppositie.
  12. ‘Zonnebloemen draaien met de zon mee’. Bloeiende zonnebloemen zijn de hele dag naar een vast punt gericht, meestal oost. Jonge zonnebloemen proberen, voordat ze gaan bloeien, de positie van de zon te bepalen en houden dat vervolgens vast. Dit wordt heliotropisme genoemd.
  13. ‘De bliksem slaat nooit 2x op dezelfde plaats in’. Dit is een van de meest bekende vormen van bijgeloof. Het Empire State building krijgt jaarlijks ongeveer 100 inslagen te verwerken.
  14. ‘Kameleons kleuren om zich te camoufleren’. Verkleuring wordt zelden gebruikt als camouflage. In plaats daarvan communiceren zij ermee met soortgenoten en wordt de lichaamstemperatuur erdoor gereguleerd.
  15. ‘Sommige mensen hebben een fotografisch geheugen’. Er is geen wetenschappelijke bewijs dat er zoiets bestaat als een fotografisch geheugen. Een uitzonderlijk goed geheugen is eerder het resultaat van goede geheugentechnieken , zoals ezelsbruggetjes, dan van een bepaald aangeboren talent.
  16. ‘Pangea was het eerst continent’. Pangea was niet het eerste supercontinent. Het was de laatste in een serie van zeven, die naar elkaar toe bewogen en weer opsplitsten. De eerste heette Vaalbara, en die bestond 3,6 miljard jaar geleden.
  17. ‘Alles is sterfelijk’. Hoewel de meeste soorten dood gaan, is er een uitzondering. De Turritopsis dohrnii, een ‘onsterfelijke’ kwal, kan eindeloos heen-en-weer bewegen tussen een ‘kind’-fase en volwassenheid.
  18. Vroeger werd men hooguit 30′. De levensverwachting tot en met de Middeleeuwen was lager dan nu, maar geen 30. De gemiddelde leeftijd werd vertekend doordat de kindersterfte zoveel groter was. Mensen werden vaak 65 of ouder.
  19. ‘Vikingen droegen helmen met hoorns’. Daar is geen bewijs voor. Het beeld komt van de beeldregie van de opera Der Ring des Nibelungen van Wagner en bleef vervolgens hangen.
  20. ‘Columbus ontdekte Amerika’. Columbus heeft nooit voet gezet op het het vasteland van wat wij nu kennen als de Verenigde Staten. De meeste landingen vonden plaats op stranden van de Caraïbische eilanden.
  21. ‘Vroeger dacht men dat de aarde plat was’. De middeleeuwse Europeanen geloofden niet allemaal dat de aarde plat was. Al sinds de Griese filosofen Plato en Aristoteles was onder geleerden het idee van een bolvormige aarde wijdverbreid.
  22. ‘Napoleon was een klein mannetje’. Met zijn circa 1 meter 69 was hij eigenlijk langer dan de gemiddelde Fransman in zijn tijd. De verklaringen voor zijn bijnaam ‘De kleine generaal’ zijn tweeledig: of het was een koosnaam of omdat hij zich omringde met lange lijfwachten. Leden van de Keizerlijke Garde moesten minimaal 1 meter 80 zijn.
  23. ‘Einstein was slecht in wiskunde’. Dat was niet het geval, integendeel. Toen hij een stuk las waarin dat werd beweerd zei hij: ‘Voor mijn vijftiende beheerste ik al differentieel en integraal rekenen’.
  24. ‘Cowboys dragen cowboyhoeden’. Deze hoeden waren niet populair onder cowboys in het Wilde Westen. Zij droegen bolhoeden. Massamarketing na de Burgeroorlog veranderde dat beeld.
  25. ‘Edison vond de gloeilamp uit’. Thomas Edison was niet de uitvinder, maar wel de eerste die in 1880 de eerste praktisch toepasbare lamp ontwikkelde, waarbij hij gebruik maakte van een met koolstof omwikkelde gloeidraad van bamboe.
  26. ‘Camera’s voorkomen criminaliteit’. Ondanks veel onderzoek is er weinig bewijs dat camera’s criminaliteit voorkomen. Wel worden ze vaak succesvol gebruikt om misdrijven te ontdekken en daders op te sporen.

Meer voor de liefhebber: Feit of fabel en Geekwrapped

Onbeperkt Tijdschriften lezen

Nieuwsbrief ontvangen?

Blijf op de hoogte van de laatste Upside berichten.


Advertentie

  • Cadeauwinkel
  • Samoon NL 300x250